Qüvvə və sərtlik ölçmələri laboratoriyası qüvvə və sərtlik kəmiyyətləri üzrə ölçmələrin vahidliyinin təmin edilməsi, dövlət etalonlarının saxlanılması, bu kəmiyyət vahidlərinin ötürülməsi, həmçinin müvafiq ölçmə vasitələrinin yoxlanılması və kalibrlənməsi istiqamətində fəaliyyət göstərir.
Laboratoriyada qüvvə ölçmələri 10 N-dən 3 MN-dək diapazonu əhatə edir. Dövlət ilkin qüvvə etalonu ölü yüklərə yerin cazibə qüvvəsinin birbaşa təsiri prinsipi əsasında qüvvə vahidinin yüksək dəqiqliklə reallaşdırılmasını təmin edir.
Sərtlik ölçmələri üzrə laboratoriyada Rockwell, Brinell və Vickers şkalaları, eləcə də yüksək yüklü Brinell şkalası üzrə dövlət ilkin etalonları saxlanılır və tətbiq olunur.
Laboratoriyanın fəaliyyəti sənaye, maşınqayırma, metallurgiya, tikinti, materialşünaslıq və sınaq laboratoriyalarında istifadə olunan qüvvə və sərtlik ölçmə vasitələrinin metroloji təminatına yönəlib.
Seyidova Şəbnəm İxtiyar qızı
Laboratoriyanın etalon bazası qüvvə və sərtlik ölçmələri üzrə yüksək dəqiqlikli etalon qurğular, yük hüceyrələri, dinamometrlər, sərtlik ölçən maşınlar, qüvvə indikatorları, iz ölçmə sistemləri və standart sərtlik bloklarından ibarətdir.
Qüvvə istiqaməti üzrə etalon baza 10 N-dən 3 MN-dək diapazonu, sərtlik istiqaməti üzrə isə Rockwell, Brinell, Vickers və yüksək yüklü Brinell şkalaları üzrə ölçmələrin aparılmasını təmin edir.
Əsas avadanlıqlar:
- Qüvvə standart maşını (ölü yüklü) – 3 ədəd
- Qüvvə standart maşını (hidravlik) – 2 ədəd
- Yük hüceyrəsi (load cell) – 30 ədəd
- Ölü yük dəsti – 6 ədəd
- Dinamometr – 18 ədəd
- Qüvvə momenti transdüseri – 3 ədəd
- Etalon həssas siqnal gücləndiricisi – 1 ədəd
- Etalon körpü kalibratoru – 1 ədəd
- Siqnal gücləndiricisi – 1 ədəd
- Rockwell–Brinell–Vickers sərtlik ölçmə maşını – 1 ədəd
- Yüksək yüklü Brinell maşını – 1 ədəd
- İz ölçmə sistemi – 1 ədəd
- Qüvvə indikatoru – 1 ədəd
- Balans tərəzisi – 1 ədəd
- Çəki daşı – 5 ədəd
- Dərinlik ölçmə cihazı və indikatoru – 1 ədəd
- Standart sərtlik bloku – 66 ədəd
Laboratoriya aşağıdakı istiqamətlər üzrə fəaliyyət göstərir:
- qüvvə və sərtlik kəmiyyət vahidlərinin reallaşdırılması, saxlanılması və ötürülməsi
- qüvvəölçmə və sərtlikölçmə cihazlarının yoxlanılması və kalibrlənməsi
- yük hüceyrələri, dinamometrlər, sınaq maşınları və standart sərtlik bloklarının metroloji təminatının həyata keçirilməsi
- sənaye müəssisələri və sınaq laboratoriyalarında istifadə olunan ölçmə vasitələrinin izlənəbilənliyinin təmin edilməsi
- materialların mexaniki xassələrinin qiymətləndirilməsi sahəsində metroloji xidmətlərin göstərilməsi
Laboratoriyada saxlanılan dövlət ilkin etalonları müvafiq normativ sənədlərin tələblərinə uyğun olaraq istismar olunur, dövri olaraq kalibrlənir və metroloji nəzarətdə saxlanılır.
Mövcud etalon baza ölçmələrin dəqiqliyinin, nəticələrin etibarlılığının və beynəlxalq izlənəbilənliyinin təmin edilməsinə xidmət edir.
- ISO 7500-1 – material sınaq maşınlarının kalibrlənmə metodikası
- ISO 376 – qüvvəölçən cihazların kalibrlənməsi
- ISO 6506 – Brinell sərtlik sınaqları
- ISO 6507 – Vickers sərtlik sınaqları
- ISO 6508 – Rockwell sərtlik sınaqları
- ISO 6789-Yivli birləşmələrin yığılması üçün alətlər — Əl ilə işlədilən fırlanma anı alətləri
- qüvvə və sərtlik etalonlarının saxlanılması və tətbiqi üzrə normativ sənədlər